Ofshamë studenti

***

Kush do qajë për mua, qiell a tokë,

Se as shiu s'më do, nuk më lag më kokë,

As dielli s'më kap, s'kam ngazëllim,

Të tjerët janë të lirë, unë në provim!

***

Arsim JONUZI, 04.02.2010

Kategorizim psikologjie i personaliteteve

1. Katrorët pëlqejnë ambient të qëndrueshëm. Ata janë konzervativë dhe duan që gjërat të jenë në rregull dhe të organizuara. Ata duan përditshmëri e rite formale. Katrorët janë mendimtarë konvergjentë (të sistemuar në mendime e veprime). Ata punojnë në diçka specifike ose të përcaktuar a që ka fund (të ditur). Ata kanë nevojë për udhëzime të specifikuara dhe dëshirojnë t'u tregohet teknikë e caktuar për ta kryer një punë. Katrorët do të vazhdonin së punuari një punë derisa ta kryejnë, edhe nëse është e përsëritshme, e rëndë a e vetmuar. Ata janë të logjikshëm dhe të sistematizuar, por ka gjasa t'u mungojë kreativiteti personal.

2. Drejtkëndëshat pëlqejnë strukturën e strukturimin dhe rregullshmërinë. Në punë, ata pëlqejnë takime e mbledhje dhe dëshirojnë që të njëjtat të protokollizohen, duke i marrë në konsideratë të gjitha normat. Nëse gjërat kanë nevojë të organizohen ndërmjet një grupi njerëzish, atëherë drejtkëndëshat janë ata që do të ishin shkaktarë që ajo të ndodhte. Drejtkëndëshat janë mendimtarë konvergjentë (të sistemuar në mendime e veprime) dhe punojnë në diçka specifike ose të përcaktuar a që ka fund (të ditur). Ata janë të logjikshëm dhe të sistematizuar, por ka gjasa që të kenë mungesë kreativiteti. Ata pëlqejnë t'i shohin gjërat si të organizuara dhe kënaqen së kuptuari situatat. Gjithashtu, ata kënaqesn me ndjenjën e të qenët nën kontroll.

3. Trekëndëshat janë të orientuar kah qëllimet si dhe njëherazi kënaqen së planifikuari dhe së arrituri sukses. Ata janë të prirë t'i drejtojnë sytë kah çështje madhore afatgjate, por ka gjasa që të harrojnë detale ose të mos u kushtojnë rëndësi. Kur t'u jepet një detyrë, trekëndëshat caktojnë një qëllim dhe punojnë në bazë të ndonjë plani në lidhje me të. Ata bëjnë paraqitje të mira, duke vënë qëllime dhe duke u siguruar se njihen/shihen (nga njerëzit). Trekëndëshat do të mirëpritnin tabelë me hapat që duhet ndjekur (për të kryer një punë të caktuar) dhe fitojnë kënaqësi të madhe kur mbivijëzojnë çdo hap që kryejnë. Nëse qëllimet e trekëndëshave janë të qartë, ata mund të jenë shumë fleksibilë për të arritur deri atje. Trekëndëshat janë konvergjentë (të sistemuar në mendime e veprime) dhe punojnë në diçka specifike ose të përcaktuar a që ka fund (të ditur). Janë të logjikshëm dhe të sistematizuar, por ka gjasa që të kenë mungesë kreativiteti.

4. Rrathët janë të shoqërueshëm dhe janë të mirë me njerëzit, para se gjithash. Komunikimi është në rend të parë, e rrathët duan të sigurohen se ka harmoni. Kur t'u jepet një detyrë, rrathët bisedojnë/negocojnë rreth saj. Ata janë fluidë (të lëngshëm, jo tipikë stoikë, jo të qëndrueshëm në parime) dhe fleksibilë (të lakueshëm) dhe nuk i pëlqejnë planet dhe sistemet e ashpra a strikte. Rrathët janë mendimtarë divergjentë (të pasistemuar në mendime e veprime). Ata janë kreativë, ekstrovertë (karakterhapur) dhe intuitivë (që bazohen në intuitën apo ndijimet e veta). Mirëpo, ata nuk janë plotësisht të sistematizuar a të pavarur. Rrathët irritohen nga mendimtarët konvergjentë (katrorët etj.), sepse duket t'u mungojë vetëdisiplina/nimi. Megjithëkëtë, rrathët i konsiderojnë mendimtarët divergjentë (të pasistemuarit në mendime e veprime) si të ftohtë dhe mendjengushtë.

5. Lakorët janë individualistë dhe kreativë. Ata më së miri ndjehen kur ballafaqohen me sfida të reja dhe bezdisen nga rregullsia/rregullshmëria. Ata janë mendimtarë divergjentë (të pasistemuar në mendime e veprime); ata janë kreativë, ekstrovertë (karakterhapur) dhe intuitivë (që bazohen në intuitën apo ndijimet e veta). Ata janë komunikativë, por jo plotësisht të sistemuar a të pavarur. Lakorët janë më të mirët në bërjen e diçkaje të re – zgjidhje problemesh etj. Atyre u duhen novacione (gjëra a gjësende të reja) për t'ua mirëmbajtur motivimin. Atyre nuk u pëlqejnë rutinat (përditshmëritë), planet e sistemet. Me një lakor duhet të jesh bukur shumë fleksibil për të kërcyer djathtas e majtas pakëz dhe për t'iu shmangur ideve të përfytyruara më parë në lidhje me atë se ku do të përfundonin gjërat.

Përktheu nga anglishtja: Arsim JONUZI, 28.01.2010

Burimi: Proficiency Masterclass (teksti më i lartë mësimor për gjuhë angleze)

Ajo fotografi

Thanë gjumi është si gjysmë vdekjeje, kurse zgjuarja nga ai plotësim i jetesës. Po dashurinë ku e kemi vendosur po pyesja; në fotografi po buzëqeshim, ndërsa në të vërtetë po qajmë për njëri-tjetrin? Realiteti i bashkimit ishte shkak i fotografisë, ndërsa fotografia është kah shquhet tepër së qeni faktor i mosndarjes sonë. Edhe n'e hedhshim në skajin më të largët, ajo prapë dëshmon për bashkimin tonë, ndërsa fotografisë po i dridhen supet duke qarë kur po jemi larg njëri-tjetrit, siç jemi sonte. E mua veç barka po më mungon, sepse momentalisht jam duke e lagur detin, gjersa errësira po m'i fshin sytë.

Kolltuku ku jemi ulur në fotografi është ndoshta më i keq se kolltuku ku je ti tani, po mallëngjimi im për ty është më i madh se gëzimi kur kemi qenë aty. Dua të të përqafoj sikur në fotografi, por s'më lejon realiteti. Nga mungesa që ndjej, dua ta shqyej realitetin, por ndoshta do të hidhërohej fotografia.

Shkretëtira mund të jetë e nxehtë, por jo më e nxehtë se ftohtësia e kësaj nate. Ndonjëherë vija po ndryshuaka në disfavorin tim, por gjithmonë konform fatit. Po fati në të mirë të kujt, vallë? Dhe çka është fati? A nuk është gjë paradoksale? Ndjesia e mungesës sime ndonjëherë po duket të jetë si fshat Antarktiku, ndërsa buzëqeshja nga gëzimi si një mëhallë e Afrikës. E këto bëjnë pjesë në një glob që unë dhe ti i themi fat! E fati vepron në të mirë të mosprishjes së sistemit të vet të përkohshëm dhe konform një sistemi më të madh.

Pas gjithë këtyre, realiteti u ndryshua, po fotografia mbeti ashtu si ishte. Tani "mëhalla e Afrikës" u shndërrua në qytet, ndërsa "fshati i Antarktikut" u zvogëlua e mbeti thjesht një shtëpi e vogël. Në anën tjetër, prapë jam në det, por tash rrezet më ngrohin. Dhe tash qëllimisht qëndroj në det, se dua pështymën e diellit, meqë puthja e errësirës nuk është domosdoshmërisht e mirë, ani pse është puthje.

Tani do të të përqafoj më mirë dhe më fort se në fotografi, sepse Kur'ani ma lejon këtë. Ai më thotë duke ma vërtetuar se pas çdo fotografie të mirë, vjen një edhe më e mirë! (Kur'an, 94: 6) Gjërat qenkan më relative se ç'më dukeshin. Dikur fotografia ishte model, kurse tash realiteti është model për një fotografi tjetër. Mirëpo, a mund ta mashtrojmë fatin që të na lejojë ta ngrijmë, për ta fotografuar? Po apo jo? Për cilëndo mundësi qoftë, vetëm një herë meritojmë të bëhemi gati. Nëse mundemi, le të bëhemi gati ta fotografojmë; nëse jo, le të bëhemi gati ta përjetojmë më lehtë natën e ardhshme! Përndryshe, ju cilën do ta zgjedhnit?

Arsim Jonuzi, 17.01.2010

Më janë rënduar sytë!

Mos më derdhtë ky sy asnjë lot më parë,

Para se të më vijë në mendje një njeri i rrallë,

U bëfsha burrë e u durofsha pa qarë,

Ah, që s'e putha bile një herë në atë të bukur ballë!!!

Mos m'u dridhshin as duart, i fort u mbafsha,

Atë e lajtën para katër vitesh, edhe unë u lafsha.

E nëse kjo dorë s'e ka prekur mjekrën e tij,

Mos qoftë më e imja, le të jetë e dikujt, i jap liri!

E paça një karrige, se as këmbët s'më mbajnë,

Se jam bërë si jetimat, kur për nënën qajnë.

S'ka gjë të aftë mjaft, të gjithë janë të çalë,

E edhe deti ndonjëherë po u bëka mal...

E këto faqe, nëse ai jo, mos m'i puthtë më askush,

Nuk pati shumë raste, kishte shumë njerëz pranë,

Të më ledhatonte me duar, t'i bëhesha vogëlush,

Siç i ledhatonte njerëzit, sikur t'u ishte nanë!

O Zoti im, sa të rëndë më janë bërë këta sy,

Sa shumë lot kam derdhur – mbeta sikur hi!

Sa shumë më mungon kur ndër mend ai më vjen,

Nostalgjia më mbyti – eshtrat po m'i then!

Ah, o xham i dritares, unë jam më i thyeshëm,

Se m'u kall zemra për një njeri të vyeshëm!

Në sy më është mbledhur një vaj i pakapërdieshëm,

Se hoxha më ka vdekur, një hoxhë i shkëlqyeshëm!

Fare nuk kam dert, u thyefsha pandalë,

Se mulla Jakupi n'kët' jetë s'ka më për të dalë!

Më vjen tepër keq që s'i isha edhe atij djalë,

E të isha më i lumtur se e një deti valë!!!

Kushtuar: Mulla Jakup ef. Asipit (Allahu e mëshiroftë!)

Me rastin e katërvjetorit të vdekjes së tij

Arsim JONUZI, 07.01.2010